Từ trang đời nghiệt ngã đến trang văn

Trên văn đàn Thái Bình hiện nay có những cây bút đang : Nằm viết, ngồi viết, đứng  viết - y nguyên như một hằng số có thể đến hết đời. Để quen với những tư thế viết ấy họ đã phải vượt qua đau đớn về thân thể, tự rèn luyện kiên trì đầy nghị lực. Tuy đã 70 tuổi nhưng khâm phục ý chí “Tàn mà không phế” và rất mến mộ những tác phẩm văn chương của họ tôi đi xe máy về 5 huyện thị Thái bình để thăm những cây bút đặc biệt này vào tuần đầu tháng 9/2009.

Xuất phát từ thành phố Thái Bình sau gần hai tiếng thì đến được quán bán hàng, cũng là nhà ở, là phòng văn của nhà văn Trần Văn Thước ở xóm 3 xã Vũ Lăng huyện Tiền Hải. Quán ở bên đường xóm là ngôi nhà cấp 4 rộng khoảng 20 mét vuông chia làm hai gian, gian ngoài anh chị ở và bày hàng bán, gian trong là chỗ ở của cụ sinh ra anh  năm nay đã hơn 90 tuổi. Người lạ đến thì khó ai nhận ra nhà văn nổi tiếng này, anh hơi gầy mặc bộ đồ nâu cũ như những người nông dân đi làm đồng về qua quán anh hút thuốc lào. Vợ anh là người làm ruộng cùng anh nuôi cha mẹ già, ba đứa con đều đã tốt nghiệp đại học. Trần Văn Thước sinh ngày 15/4/1954 học hết lớp 7 đi làm công nhân đường sắt ở Thái Nguyên. Ngày 7/9/1979 anh bị tai nạn lao động phải điều trị ở bệnh viện suốt sáu năm trời nhưng hai chân vẫn bị liệt hoàn toàn , không ngồi bình thường được, mọi sinh hoạt cá nhân đều diễn ra trên giường . Anh phải quấn vải vào  hai chân teo liệt cho gần bằng chân bình thường , dùng nẹp sắt kẹp lại rồi tập đứng để viết hơn chục năm nay vì vậy anh em thân mật gọi anh là “Nhà văn đứng viết”. Từ ngày bị tai nạn anh chưa bước ra khỏi nhà mình, chỉ bán hàng sén cho bà con lối xóm, tự học và quyết tâm cầm bút viết văn. Có thể nói Trần Văn Thước là cây bút số một ở Thái bình viết về đề tài nông thôn, nông dân nhưng anh vẫn khiêm nhường tâm sự: “Cha mẹ tôi là nông dân. Tôi cày thông bừa thạo, vác đất rất khoẻ. So với bạn bè trang lứa tôi thua thiệt sự học hành,nhưng trội hơn trong khi đánh dậm đun te. Tôi rất buồn vì chưa đủ tài viết về nông dân, nông thôn hôm nay.”. Anh trở thành hội  viên hội Nhà Văn Việt nam, đã xuất bản 6 tập sách gồm thơ,tiểu thuyết, truyện ngắn, tiểu phẩm và đã đăng hàng nghìn bài báo, được nhiều giải thưởng văn học.

Trời nắng như đổ lửa xuống đồng, từ nhà nhà văn Trần Văn Thước tôi phóng về thôn Tiền Xá xã Văn Cẩm huyện Hưng Hà quê hương của nhà thơ Đỗ Trọng Khơi và cũng là nơi sinh ra Kỳ Đồng Văn Cẩm ngày trước. Anh sinh ngày 17/7/1960 trong một gia đình nông dân nghèo, ông bố là liệt sĩ. Hiện nay anh ở với bà mẹ và cô em gái. Khơi nằm trên giường tiếp tôi thân tình như anh em trong nhà. Xung quanh giường là ti vi, điện thoại, quạt, báo, sách và sách. Khơi hiền nhưng đôi mắt rất sáng dưới vầng trán cao vời vợi. Năm 1970 đang học lớp bốn thì anh bị bệnh viêm đa khớp, vĩnh viễn bị hỏng hai chân, một số đốt sống cứng lại, mọi sinh hoạt đều do người nhà chăm sóc, bởi không ngồi được mà chỉ nằm tự học và viết văn vì vậy gọi anh là “Nhà văn nằm viết’. May thay có sự giúp đỡ của trường đại học Y Khoa Thái Bình và giáo sư bệnh viện trung ương qua hai lần phẫu thuật năm 2006 Khơi đã ngồi ngửa được trên xe lăn để viết. Đỗ Trọng Khơi trở thành hội viên hội Nhà Văn Việt nam, đã xuất bản 8 tập thơ, 1tập truyện ngắn, nhiều tản văn, tiểu luận phê bình đoạt nhiều giải thưởng văn học có giá trị. Bàn tay nắm chặt bàn tay anh nheo mắt nói với tôi: “Mọi sự tận cùng đều chứa một điểm bắt đầu mới mẻ nào đó.”. Đúng thế cơn bạo bệnh làm anh đột quỵ nhưng có chí anh đã trở thành nhà thơ nổi tiếng của đất nước.

Nguyễn Thị Minh Thuận ( Minh Thuận) nhà ở cách tôi không xa nên anh em thường xuyên thăm hỏi lẫn nhau. Thuận sinh năm 1955 tại xã Vũ An huyện Kiến Xương, đẹp gái nhưng từ nhỏ bị bệnh teo cơ. Bốn năm trời ngoi ngóp nhờ bạn dìu đến trường theo học hết cấp hai rồi bệnh càng nặng, nhà nghèo nên phải nghỉ học! Chị xin cha làm cho một gian nhà tranh bên đường xóm để bán hàng sén,  chấp nhận cuộc sống cô đơn. Đến nay gian nhà ấy vừa là quán bán hàng, là nhà ở, là phòng viết văn của chị. Hai chân bị liệt, hai tay co quắp Thuận đã nghiến răng chịu đau đớn, trán vã mồ hôi cả trong đêm lạnh giá tập cầm bút, từng nét chữ hằn lên mặt giấy làm ra các tác phẩm văn học. Chị trở thành hội viên hội VHNT Thái Bình, đã xuất bản 4 tập văn thơ chững chạc và hàng trăm bài báo. Minh Thuận thường hay nhắc đến lời ông Nguyễn Văn Linh đại ý “Hãy tự cứu mình trước khi trời cứu”.

Trùng hợp với chương trình tôi cùng bạn thơ Xứ Lạng về Trung tâm BHXH tỉnh Thái Bình đóng tại thị trấn huyện Vũ Thư để thăm tác giả thơ Phạm Minh Giắng. Đồng chí giám đốc trung tâm niềm nở đón tiếp chúng tôi và bộc bạch: “Trung tâm rất tự hào và vinh dự được nuôi dưỡng nhà thơ Phạm Minh Giắng”.Được trung tâm bố trí một phòng riêng, xung quanh giường của anh nào là bếp điện, xô nước,tivi, điện thoại, ấm nồi còn toàn là sách báo. Tôi để ý dưới gầm giường anh nằm có hệ thống cho việc bài tiết cá nhân khép kín, bên mình luôn có một cái gậy nhỏ chừng hơn mét để điều khiển ti vi, kéo màn, phơi khăn mặt. Phạm Minh Giắng (Huê) sinh năm 1950 tại xã Thái Phúc huyện Thái Thuỵ Thái bình. Giắng mới một tuổi cha hy sinh thời chống Pháp, ba tuổi mồ côi mẹ, anh em ruột thịt không có ai. Mười lăm tuổi mắc bệnh liệt cho đến ngày nay (2009) đã là 44 năm và con bệnh sẽ còn theo anh mãi mãi! Mang tấm thân đau đớn bại hoại hoàn toàn Phạm Minh Giắng trên giường bệnh từ bấy đến nay chỉ với tư thế duy nhất là nằm ngửa trên giường. Ngửa thở, ngửa ăn, ngửa nghe, ngửa đọc, ngửa viết! Anh xuất bản hai tập thơ đã có cánh bay xa và đã từng viết nhiều bài báo đăng trên báo Nhân dân, Văn nghệ trẻ, Ngưừi bảo trợ, Tuổi trẻ cười… Giắng đã đem tất cả sức lực, trí tuệ bám vào cuộc đời và còn hơn thế với trọn vẹn niềm yêu cuộc sống. Khi chia tay chúng tôi anh nghẹn ngào đọc câu thơ nhân ngày giỗ cha là liệt sĩ “Mộ cha giữa triệu tim người/ Con bòn câu chữ rải nơi cha nằm” chúng tôi ai cũng rưng rưng lặng lẽ ra về thầm mong anh toại nguyện với sự nghiệp văn chương của mình.

Từ thành phố Thái bình xe tôi hướng về  bến phà Tịnh xuyên qua sông Trà lý giữa mùa nước lũ để về thăm nhà dịch thuật Bích Lan ở xã Minh tân huyện Hưng hà. Vừa vào đến ngõ bà mẹ đón tôi niềm nở. Sau tuần mời nước yên vị chủ khách trên xa lông, một cô bé mặc bộ đồ mùa hè màu vàng chanh từ phòng bên bước ra từng bước chậm chạp, nét mặt trầm tĩnh thì bà mẹ giới thiệu: “Đây là em Bích Lan”. Chị không ngồi ghế bỏ thõng chân được xin phép ngồi xổm mé giường tiếp khách. Thấy chị gầy đét như cây sậy, đi đứng không nhanh nhẹn tôi rất xúc động. Lan sinh năm 1976, bị bệnh loạn dưỡng cơ lúc 13 tuổi  đang học lớp 8 phải bỏ . Gia đình cố chạy chữa mới giữ được thể trạng như hiện nay. Chị quyết tâm tự học văn hoá, ngoại ngữ, vi tính. Hiện nay Bích Lan được mời làm cộng tác viên cho nhà xuất bản Phụ nữ đã dịch hơn chục đầu sách từ tiếng Anh ra tiềng Việt được chấp nhận, đồng thời sáng tác thơ văn được đăng tải ở báo trung ương, địa phương .Phòng văn của bích Lan có giường nằm và bàn viết đơn giản nhưng khá nhiều sách trong và ngoài nước, chị viết trên máy vi tính đã nối mạng. Khi chia tay, Bích Lan dặn đi dặn  lại tôi “Em chưa làm được bao nhiêu, bác đừng nói quá lên thì em xấu hổ lắm”. Thực tế chị đã làm chủ được những bộ sách đồ sộ và nổi tiếng nhưng rất khiêm tốn không thích báo chí ca ngợi mình nhiều làm tôi cảm phục và xúc động. Hiện nay chị là hội viên hội VHNT tỉnh Thái Bình.

Trên đây tôi mới nói lên được một phần nghị lực và quyết tâm vượt lên số phận chứ thực tế họ phải đánh đu với thời gian đến từng phút từng giờ để  làm việc. Trang đời nghiệt ngã về thể xác nhưng những trang văn của họ không hề lạnh lẽo, bi luỵ. Đặc biệt những tác phẩm văn học, báo chí của các anh chị ấy đã đắm mình trong công cuộc đổi mới đất nước. Mỗi ngày sống của các anh các chị là vượt một đoạn đường dốc, thậm chí dốc đứng. Tôi hy vọng qua bài ký này bạn đọc xa gần sẽ tìm đến những trang văn của họ và mang theo cả tấm lòng cao đẹp nâng đỡ họ đi tiếp về tương lai ./.

                                                                                                  Thái Bình 10/2009

                                                                                                      ĐỖ LÂM HÀ

Địa chỉ liên hệ:  Đỗ Lâm Hà

                           Số nhà: 58/01 tổ 50 phường Quang Trung thành phố Thái Bình - tỉnh Thái Bình

ĐT: 0987.221.404

Ghi chú: Sau khi tôi viết bài ký này thì Phạm Minh Giắng được Hội VHNT Thái Bình bồi dưỡng anh trở thành Hội viên của Hội và anh mới qua đời cuối năm 2015. Riêng Bích Lan được giải Hội Nhà văn về dịch thuật và trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Viết bình luận

Bạn đã gửi bình luận thành công. Xin cảm ơn!